vergrootglas
Vacatures in Institutioneel Vermogensbeheer
Niels Kortleve
Geplaatst: 22-2-2012

Mini Interview

Interview met Niels Kortleve - PGGM Innovator en voorzitter van de commissie ALM

1 - Op welke wijze komt een aan- of verkoopbeslissing tot stand: Top Down of Bottom Up?
Van nature kijkt een ALM’er top down. Mijn ervaring is dat beleggers te veel bottum up kijken, terwijl assetallocatie de grootste factor is in rendement. Bij een goede ALM-analyse moet er wel feedback zijn van bottum up. Zijn er bijvoorbeeld marktomstandigheden zoals waardering of volatiliteit om in te grijpen in (de aannames van) het ALM-proces en de strategische allocatie aan te passen?

2 - Wat is belangrijker: de manager of het (beleggings)proces?
ALM is een proces met meerdere deelnemers (bestuur, ALM’ers, beleggers). Je maakt aannames over markten en verplichtingen, kijkt naar scenario’s en uitkomsten en maakt een afweging. Ik zie wel een verschil met 2-3 jaar geleden in hoe we nu, na de kredietcrisis, naar het hele ALM-proces kijken. We maken meer en andere analyses en wegen zaken anders. Het model geeft immers nooit de gehele werkelijkheid weer, waardoor het altijd beter en gevoeliger kan. Daarnaast moet je er boven hangen: kijk naar het model, kijk naar de uitkomsten en bevraag de logica van de uitkomsten. Ik zie een duidelijke combinatie van het model, wat vooral gebaseerd is op historische data, en het interpreteren door mensen.

3 - Wat is belangrijker: de manager of het team?
Er zijn enkele verschillen tussen verzekeraars en pensioenfondsen. Bij het pensioenfonds is de bestuurder verantwoordelijk. De bestuurders kiezen de risicohouding. Natuurlijk wordt deze eindbeslissing voorbereid door een team van ALM-mensen, actuarissen en beleggers.

Bij een verzekeraar die producten heeft, werkt het iets anders. Dan heb je daarnaast ook te maken met management dat gaat over de samenstelling van de verzekeringsproducten (de verplichtingen).

Uiteindelijk wegen bestuurders en management, beleggers en actuarissen tegengestelde belangen van meer rendement en risico’s af. Persoonlijk vind ik het goed dat verschillende disciplines met elkaar de voorbereiding doen en tot een consensus komen. Je zou kunnen zeggen dat het ALM-proces een teameffort is.

4 - Reageren op feiten en cijfers of juist van te voren anticiperen?
ALM-analyses werken met simulaties en scenario’s en probeert daarmee te anticiperen op mogelijke ontwikkelingen. Hiernaast doe je stresstesten en adviseer je wat te doen in de verschillende scenario’s, bijvoorbeeld wat doe je als de rente, tijdelijk of structureel, lager is?

Daarbij kan je een statische en een dynamische ALM-benadering hanteren. Bij een dynamisch benadering ligt de nadruk vaak op het voorkomen van een te lage dekkingsgraad of insolvabiliteit door te derisken in slechte tijden. Vooral verzekeraars kijken dynamisch om faillissement te voorkomen. Als je ALM dynamisch doet, dan zal je meer geneigd zijn te reageren op de financiële positie en dus op cijfers en feiten

5 - Actualiseer je je visie of heb je een strategie?
ALM is gebaseerd op visie, aannames en doelen en daaruit volgt de (beleggings)strategie. Wel gaat het om visies en aannames op de lange termijn, dus niet wat doet de rente de komende maanden, maar verwachten we een structureel hogere of lagere rente. De frequentie waarmee verzekeraars en pensioenfondsen ALM doen is wel toegenomen en bij nieuwe ALM-studies stellen ze hun visie en aannames steeds vaker bij. Afhankelijk van of je een dynamische of statische aanpak hanteert, laat je je tussentijds in meer of mindere mate leiden door marktontwikkelingen; vooral bij een dynamische aanpak kan tussentijdse bijstelling van visie en marktomstandigheden aanleiding zijn om het beleggingsbeleid aan te passen.

6 - Bij beleggen hoort risico en rendement. Hoe ga je daarmee om?
ALM is altijd een afweging tussen rendement en risico en de gevolgen voor uitkeringen en premies. Hoe je beide weegt verschilt van partij tot partij. Zo is voor verzekeraars risico nog belangrijker dan voor pensioenfondsen. Verzekeraars mogen niet insolvabel raken. Pensioenfondsen hebben nog middelen om in te grijpen als het slecht gaat. Als er bijvoorbeeld een sponsor is die bereid is bij te storten, dan heb je mogelijkheden om meer op rendement te sturen.

7 - Wat versta je onder risico en hoe hou je daar rekening mee?
Er zijn meerdere vormen van risico en invalshoeken. Als een verzekeraar z’n verplichtingen niet kan nakomen, dan is hij insolvabel. Een pensioenfonds mag in extreme omstandigheden de aanspraken korten. ALM moet ook kijken naar de plausibiliteit van de aannames en naar de gevoeligheden. Risicomanagement kijkt meer naar de uitvoering en het beleggingsrisico. We moeten dus op verschillende niveaus naar risico’s kijken. Een goede ALM-studie anticipeert op mogelijke risico’s en doet gevoeligheidsanalyses.

8 - Wat zijn rendementdrivers?
ALM’ers bekijken elke beleggingscategorie vanuit risico- en rendementsperspectief op balansniveau. Commodities kennen bijvoorbeeld meerdere voordelen: diversificatie-effect vanuit rendementsperspectief, de samenhang van de verplichtingen (indexatie) wordt beter en eventueel ook nog een positieve risicopremie.

9 - Hoe belangrijk is een trackrecord?
Het gaat niet zozeer om outperformance, maar om rendement versus verplichtingen. Analyses zijn lastig als je geen of korte data hebt; hoe doe je dan een betrouwbare uitspraak over rendement en risico? Hierdoor zijn nieuwere beleggingscategorieën zoals hedgefunds lastiger te beoordelen in ALM. De vraag is zelfs of je die in ALM moet meenemen. Bij het beoordelen van de modeluitkomsten moet je je altijd afvragen hoe betrouwbaar en plausibel het is.

10 - Hoe ga je om met aankoop en verkoop?
Er is bij ALM altijd een spanningsveld tussen waarderingen en risico’s, dat geldt ook voor bijvoorbeeld het renteniveau of aandelenkoersen en de dekkingsgraden/solvabiliteit. Beleggings¬technisch zijn dat vaak tegenpolen. Als aandelen gedaald zijn, dan zijn ze waarderingstechnisch goedkoop, maar kan je mogelijk ook weinig risico nemen vanwege de lage solvabiliteit. De ALM-studie kan helpen bij een consistent beleid, maar tegengestelde belangen zijn er altijd.

11 - Welk beleggers, boeken, researches of websites zijn voor jou een belangrijke inspiratie geweest voor je huidige werk?
In mijn werk (innovatie) gaat het vaak om zaken simpeler te maken. Interessante boeken zijn “The Paradox of Choice: Why More Is Less” van Barry Schwartz en “Nudge” van Richard Thaler en Cass Sunstein. Mensen zijn niet rationeel en we moeten onze tekortkomingen meenemen in onze besluitvorming.

Nuttige websites zijn ted.com en trendwatching.com, die geven inspiratie en nieuwe ideeën.

Wil je dit interview verder delen?
Contactgegevens

CareerGuide

Argonweg 14
1362 AA Almere

Postbus 60184
1320 AE Almere

Tel: 036 - 7440 136

KvK 32090652
ING Bank NL91INGB065.42.67.456
BTW NL.8106.57.041.B01

Wie we zijn

Investmentcarriere.nl is onderdeel van het platform van CareerGuide, 25 vacaturebanken voor specialisten!
Onze vacaturebanken (geen bemiddeling) bieden professionals relevante vacatures binnen hun expertise.

Ook een vacature plaatsen? Neem contact met ons op:


Nienke Smit   Pieter Lammers
Nienke Smit
n.smit@careerguide.nl
06-41454957
  Pieter Lammers
p.lammers@careerguide.nl
06-41454956
Linkedin    Twitter    Contact met Nienke Smit via WhatsApp   Linkedin    Twitter    Contact met Pieter Lammers via WhatsApp