Risicopreferentie: Niet de grafiek, maar de deelnemer bepaalt wat werkt
Pensioenuitvoerders zijn onder de Wet toekomst pensioenen verplicht om deelnemers via een risicopreferentieonderzoek (RPO) te betrekken bij het vaststellen van het beleggingsbeleid. Een kwalitatief onderzoek van Bas van Seumeren en Evert Webers laat zien dat de wijze waarop pensioenuitkomsten worden gevisualiseerd een belangrijke rol speelt in hoe deelnemers deze informatie begrijpen en waarderen. Dertien deelnemers beoordeelden drie verschillende visualisatievormen: een drie-scenario-staafdiagram, een pension builder en een waaiervisualisatie.
De belangrijkste conclusie is dat er geen universeel beste visualisatie bestaat. Sommige deelnemers geven de voorkeur aan eenvoudige en overzichtelijke grafieken, terwijl anderen juist meer detail waarderen. Daarnaast blijken begeleidende teksten vaak nauwelijks te worden gelezen, waardoor visualisaties zoveel mogelijk zelfstandig begrijpelijk moeten zijn. Ook het gelijktijdig aanbieden van negen risicoprofielen wordt door veel deelnemers als complex ervaren. Jongere deelnemers blijken bovendien moeite te hebben om hun toekomstige pensioenbehoefte goed in te schatten.
De onderzoekers adviseren pensioenuitvoerders daarom om visualisaties beter af te stemmen op verschillende doelgroepen, het aantal keuzes te beperken en verder onderzoek te doen naar gebruiksvriendelijkere vormen van experience sampling. Daarmee kan het risicopreferentieonderzoek begrijpelijker worden én beter aansluiten bij de uiteenlopende behoeften van deelnemers.
Dit is een samenvatting van het volledige artikel op site Netspar.
